Cách tính lương nhân viên bán hàng: lương cứng và hoa hồng
Lương là nơi dễ nảy sinh mâu thuẫn nhất giữa chủ cửa hàng và nhân viên bán hàng. Thường không phải vì trả ít, mà vì cách tính không rõ: nhân viên không biết vì sao tháng này nhận ít hơn tháng trước. Bài viết trình bày các cách tính lương phổ biến, công thức lương cứng cộng hoa hồng và ví dụ cụ thể.
Các hình thức trả lương thường gặp
| Hình thức | Cách tính | Phù hợp |
|---|---|---|
| Lương tháng cố định | Mức lương tháng × (ngày công thực tế ÷ ngày công chuẩn) | Nhân viên toàn thời gian, quản lý cửa hàng |
| Lương theo ngày | Đơn giá ngày × số ngày làm | Nhân viên làm không đều ngày |
| Lương theo giờ | Đơn giá giờ × số giờ làm | Bán thời gian, sinh viên, thời vụ |
| Lương theo ca | Đơn giá ca × số ca (có thể khác nhau giữa ca ngày, ca tối) | Cửa hàng chia ca cố định |
| Hoa hồng | % doanh số, hoặc số tiền cố định trên mỗi sản phẩm / mỗi đơn | Cộng thêm vào một trong các hình thức trên |
Công thức lương cứng + hoa hồng
Thu nhập = Lương cơ bản (theo công / giờ / ca) + Hoa hồng + Thưởng + Phụ cấp − Khấu trừ
- Lương cơ bản đảm bảo thu nhập ổn định, không phụ thuộc mùa vụ.
- Hoa hồng tạo động lực bán, gắn thu nhập với doanh số.
- Thưởng: chuyên cần, đạt chỉ tiêu tháng, không lệch tiền giao ca.
- Phụ cấp: ăn trưa, gửi xe, điện thoại.
- Khấu trừ: tạm ứng, bảo hiểm phần người lao động đóng, các khoản phạt đã thống nhất bằng văn bản.
Ví dụ
Nhân viên A làm theo ca, đơn giá 200.000đ/ca, tháng này làm 24 ca. Hoa hồng 2% doanh số cá nhân, doanh số tháng là 60.000.000đ. Thưởng chuyên cần 300.000đ, tạm ứng 1.000.000đ.
- Lương theo ca: 24 × 200.000 = 4.800.000đ
- Hoa hồng: 2% × 60.000.000 = 1.200.000đ
- Thưởng chuyên cần: 300.000đ
- Trừ tạm ứng: −1.000.000đ
- Thực nhận: 5.300.000đ (chưa tính bảo hiểm và các khoản khác nếu có)
Hoa hồng: theo % hay theo bậc?
| Cách | Ví dụ | Ưu | Nhược |
|---|---|---|---|
| % cố định | 2% mọi doanh số | Dễ hiểu, dễ tính | Ít động lực vượt mức |
| Theo bậc | Dưới 50 triệu: 1%; 50–80 triệu: 2%; trên 80 triệu: 3% | Khuyến khích vượt chỉ tiêu | Cần đặt mức hợp lý, tránh mức không ai đạt |
| Theo sản phẩm | 20.000đ mỗi sản phẩm A bán được | Đẩy được hàng muốn ưu tiên | Nhân viên có thể bỏ bê hàng khác |
Muốn tính hoa hồng theo cá nhân thì mỗi đơn phải ghi đúng người bán. Đây là lý do mỗi nhân viên nên có tài khoản riêng trên phần mềm bán hàng.
Nguyên tắc để bảng lương không gây tranh cãi
- Công thức viết rõ trong hợp đồng hoặc quy chế lương, nhân viên ký xác nhận
- Ngày công, số ca lấy từ chấm công có ghi giờ, không theo trí nhớ
- Doanh số lấy từ đơn hàng có ghi người bán
- Phiếu lương liệt kê từng khoản, gửi trước ngày trả để nhân viên kiểm tra
- Giữ công thức ổn định ít nhất vài tháng; muốn đổi thì báo trước
Lưu ý về quy định
Lương tối thiểu vùng
Lương trả cho thời gian làm việc bình thường, đủ giờ, không được thấp hơn lương tối thiểu vùng. Từ 01/01/2026, theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP:
| Vùng | Mức tháng | Mức giờ |
|---|---|---|
| Vùng I | 5.310.000đ | 25.500đ |
| Vùng II | 4.730.000đ | 22.700đ |
| Vùng III | 4.140.000đ | 20.000đ |
| Vùng IV | 3.700.000đ | 17.800đ |
Mức giờ áp dụng khi trả lương theo giờ. Vùng của cửa hàng xác định theo địa bàn xã, phường nơi hoạt động, liệt kê trong phụ lục của nghị định.
Làm thêm giờ
Theo Điều 98 Bộ luật Lao động 2019, giờ làm thêm được trả ít nhất 150% đơn giá ngày thường, 200% vào ngày nghỉ hằng tuần và 300% vào ngày lễ, Tết (chưa kể lương của ngày lễ được nghỉ hưởng lương).
Bảo hiểm xã hội
Từ 01/7/2025, theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (số 41/2024/QH15), người lao động làm việc theo hợp đồng lao động từ đủ 01 tháng trở lên thuộc diện đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, kể cả khi hợp đồng mang tên gọi khác nhưng có nội dung làm việc, trả lương. Nhân viên bán hàng làm lâu dài tại cửa hàng thường thuộc diện này.
Thuế thu nhập cá nhân
Cửa hàng là bên trả thu nhập nên có trách nhiệm khấu trừ thuế thu nhập cá nhân của nhân viên khi thu nhập đến mức phải nộp, theo cách khấu trừ tương ứng với loại hợp đồng.
Các mức trên đúng tại thời điểm cập nhật bài. Lương tối thiểu thường được điều chỉnh hằng năm, nên kiểm tra lại văn bản mới nhất trước khi áp dụng.
Tính lương bằng phần mềm
SOFIN SHOP hỗ trợ cấu hình lương theo tháng cố định, theo ngày, theo giờ, theo ca và hoa hồng cho từng nhân viên. Số công lấy từ chấm công theo ca, doanh số lấy từ đơn hàng, phần mềm tổng hợp bảng lương và in phiếu lương, không phải cộng tay cuối tháng. Các việc khác khi quản lý nhân viên (phân ca, phân quyền, đánh giá) có trong bài quản lý nhân viên bán hàng.
Câu hỏi thường gặp
Nhân viên bán thời gian nên trả theo giờ hay theo ca?
Theo giờ công bằng hơn khi giờ làm thay đổi nhiều. Theo ca dễ quản lý hơn khi cửa hàng chia ca cố định.
Hàng bị trả lại thì có trừ hoa hồng không?
Nên tính hoa hồng trên doanh số thực (đã trừ hàng trả lại) và ghi rõ điều này trong quy chế từ đầu.
Nên trả lương vào ngày nào?
Một ngày cố định mỗi tháng, đủ thời gian sau khi chốt công để kiểm tra bảng lương. Trả đúng ngày quan trọng không kém mức lương.



