Cách quản lý tồn kho cho cửa hàng bán lẻ
Tồn kho là bài toán cân bằng: ít quá thì hết hàng, mất khách; nhiều quá thì đọng vốn, hàng cũ, hàng hỏng. Cửa hàng nhỏ thường giải bằng cảm giác "thấy vơi thì nhập". Bài viết này đưa ra cách làm có số liệu: đặt mức tồn tối thiểu, tính lượng nhập, phân nhóm hàng và đọc các chỉ số tồn kho.
1. Biết chính xác đang tồn bao nhiêu
Mọi cách quản lý tồn kho đều vô nghĩa nếu con số tồn trên sổ sai. Ba điều kiện để số tồn đúng:
- Tồn đầu kỳ được kiểm đếm thực tế
- Mọi lần nhập, xuất (kể cả hàng hỏng, dùng nội bộ) đều ghi lại
- Kiểm kê định kỳ để phát hiện chênh lệch, xem quy trình kiểm kê kho
Bán hàng qua phần mềm có trừ kho tự động là cách đơn giản nhất để giữ số tồn luôn đúng.
2. Phân nhóm hàng theo mức quan trọng (ABC)
Không phải mặt hàng nào cũng cần theo dõi kỹ như nhau. Xếp hàng theo doanh thu trong 3 tháng gần nhất:
| Nhóm | Gồm | Cách quản lý |
|---|---|---|
| A | Số ít mặt hàng mang lại phần lớn doanh thu | Không bao giờ để hết; xem tồn hằng ngày; kiểm đếm thường xuyên |
| B | Nhóm bán đều, doanh thu trung bình | Đặt mức tồn tối thiểu, xem hằng tuần |
| C | Nhiều mặt hàng nhưng ít doanh thu | Nhập ít, cân nhắc bỏ bớt mã bán quá chậm |
3. Đặt mức tồn tối thiểu
Mức tồn tối thiểu (điểm đặt hàng) là số lượng mà khi tồn xuống tới đó thì phải đặt hàng ngay, để hàng mới về kịp trước khi hết.
Mức tồn tối thiểu = Lượng bán trung bình mỗi ngày × Số ngày chờ hàng về + Tồn an toàn
Ví dụ: một loại nước bán trung bình 20 chai/ngày, nhà cung cấp giao sau 3 ngày, giữ thêm 1 ngày bán làm tồn an toàn. Mức tối thiểu = 20 × 3 + 20 = 80 chai. Tồn còn 80 chai là đặt hàng.
Tồn an toàn lớn hay nhỏ tuỳ độ thất thường của lượng bán và của nhà cung cấp. Hàng nhóm A nên giữ tồn an toàn cao hơn.
4. Tính lượng nhập mỗi lần
Nhập vừa đủ bán đến lần nhập kế tiếp, cộng tồn an toàn, trừ đi lượng đang còn:
Lượng nhập = Lượng bán mỗi ngày × (Số ngày giữa 2 lần nhập + Số ngày chờ hàng) + Tồn an toàn − Tồn hiện có
Điều chỉnh theo thực tế: số lượng tối thiểu nhà cung cấp yêu cầu, chiết khấu khi nhập nhiều, mùa cao điểm, hạn dùng của hàng.
5. Theo dõi các chỉ số tồn kho
| Chỉ số | Cách tính | Đọc thế nào |
|---|---|---|
| Giá trị tồn kho | Tổng số lượng tồn × giá vốn | Bao nhiêu tiền đang nằm trong kho |
| Vòng quay hàng tồn kho | Giá vốn hàng bán trong kỳ ÷ Giá trị tồn kho bình quân | Cao: hàng luân chuyển nhanh; thấp: tồn nhiều so với lượng bán |
| Số ngày tồn kho | Số ngày trong kỳ ÷ Vòng quay | Trung bình hàng nằm kho bao nhiêu ngày |
| Tỷ lệ hết hàng | Số lần mặt hàng nhóm A về 0 trong tháng | Nên bằng 0 |
So sánh vòng quay giữa các nhóm hàng, không so giữa các ngành: tạp hoá luôn quay nhanh hơn đồ gia dụng. Hàng có số ngày tồn vượt xa nhóm của nó là ứng viên để xử lý, xem cách xử lý hàng tồn lâu ngày.
6. Lịch làm việc với tồn kho
- Hằng ngày: xem danh sách hàng dưới mức tối thiểu, đặt hàng nhóm A
- Hằng tuần: đặt hàng nhóm B, xem hàng bán chậm, kiểm đột xuất vài mã giá trị cao
- Hằng tháng: kiểm kê, xem vòng quay, cập nhật lại mức tối thiểu theo lượng bán mới
Quản lý tồn kho trên SOFIN SHOP
SOFIN SHOP trừ tồn tự động theo mỗi đơn bán, cho xem tồn kho theo từng cửa hàng, bật cảnh báo tồn kho, khai đơn vị quy đổi (nhập theo thùng, bán theo chai) và xuất báo cáo xuất nhập tồn ra Excel. Nhập hàng từ nhà cung cấp, xem thêm quản lý nhà cung cấp. Tổng quan các nghiệp vụ kho có ở trang quản lý kho hàng.
Câu hỏi thường gặp
Tồn kho bao nhiêu là hợp lý?
Không có con số chung. Hợp lý là đủ bán tới lần nhập tiếp theo cộng tồn an toàn. Nếu hàng thường xuyên nằm kho lâu hơn nhiều so với chu kỳ nhập, bạn đang tồn quá nhiều.
Hàng theo mùa thì đặt mức tối thiểu thế nào?
Dùng lượng bán của cùng mùa năm trước thay vì trung bình cả năm, và cập nhật mức tối thiểu trước mỗi mùa.
Có nên nhập nhiều để được chiết khấu?
Chỉ khi chiết khấu lớn hơn chi phí vốn bị giữ trong kho và rủi ro hàng hỏng, hết hạn, lỗi mốt. Với hàng nhóm C, gần như không bao giờ đáng.



